خود يك بيمارى است . چنين شخصى مانند كسى است كه سردى را با گرمى درمان مىكند تا گرمى بر بدن غالب آيد كه آن نيز بيمارى است ، بلكه هدف برقرارى اعتدال ميان گرمى و سردى است . همچنين مقصود از اعتدال حدّ متوسّط ميان اسرافكارى و سخت‌گيرى بر عائله است و دورى از هر دو طرف افراط و تفريط و اگر بخواهى حدّ وسط را بشناسى به كارى كه اخلاق پست موجب مىشود بنگر ، پس اگر بر تو آسان‌تر و گواراتر از ضدّ آن بود ، آن خلقى كه موجب آن شده بر تو غالب است . مثلا اگر نگهدارى و جمع كردن مال آسان‌تر و گواراتر از بخشيدن بر غير مستحقّ باشد بدان كه بخل بر تو غالب است . پس بيشتر بخشش كن و اگر بخشيدن بر غير مستحقّ بر تو گواراتر و آسان‌تر است در نگهدارى به حقّ اسرافكارى بر تو غالب شده است ، پس مال و ثروت خود را حفظ كن ، و همواره مراقب خودت باش و بر خلق خود به آسانى و سختى كارها استدلال كن تا دلبستگى قلبىات به مال قطع شود و تمايل به بخشش و نگهدارى مال نداشته باشى بلكه مال در نزد تو مانند آب باشد و از آن فقط براى رفع نياز نيازمندان يا بخشيدن آن به نيازمندان استفاده كنى و در نزد تو بخشيدن بر نگهدارى مال ترجيح نداشته باشد و بالعكس . پس هر دلى كه چنان شود فقط از همين مقام با قلب سالم به پيشگاه خدا برسد و واجب است كه از اخلاق ناشايسته بر كنار بماند تا به دنيا و وابستگيهاى آن دل نبندد و نفس از دنيا كوچ كند در حالى كه از دنيا قطع دلبستگى كرده باشد و به آن توجّهى نكند و به اسباب و عوامل دنيوى تشويق نشود . در اين هنگام همانند نفسى كه آرامش يافته به پيشگاه پروردگارش باز گردد در حالى كه از خدا خشنود و خدا نيز از او خشنود است و در زمرهء بندگان خدا يعنى پيامبران ، صدّيقان ، شهيدان ، صالحان ، داخل شود و اينان نيكو يارانى هستند و چون ( انتخاب ) حدّ وسط حقيقى ميان دو طرف افراط و تفريط در نهايت كار دشوارى است ، بلكه باريكتر از مو و تيزتر از شمشير است ، بناچار هركس در دنيا در اين راه مستقيم حركت كند در آخرت نيز از صراط ( پل ) كه نظير همين صراط دنياست عبور كند . كمتر بنده‌اى از